Handreiking:

Toolkit energie­rechtvaardig­heid: Lokaal aan de slag

Inspiratie en voorbeelden van werkvormen/tools voor lokale belanghebbenden in een wijk of dorp die (andere) inwoners willen bereiken en betrekken bij de energietransitie. Vanuit welzijnsorganisatie, gemeente of woningcorporatie kunnen dit zijn opbouwwerkers, energiecoaches, woonconsulenten, of vrijwilligers van bewonersinitiatieven etc. ​

Doelgroepen

Gemeenten, Woningcorporaties, Sociaal Werk / SMO’s

Thema's

Gezamenlijk leren en handelen, Integrale aanpak en versterking

Wat heeft deze handreiking te bieden en voor wie?

Inspiratie en voorbeelden van werkvormen/tools voor lokale belanghebbenden in een wijk of dorp die (andere) inwoners willen bereiken en betrekken bij de energietransitie. Vanuit welzijnsorganisatie, gemeente of woningcorporatie kunnen dit zijn opbouwwerkers, energiecoaches, woonconsulenten, of vrijwilligers van bewonersinitiatieven etc. ​

Inhoud

Handreiking downloaden

Download de volledige handreiking als pdf en gebruik de inzichten in jouw buurt of bedrijf.

Beknopte inhoud

Er zijn veel instrumenten, werkwijzen en tools om aan de slag te gaan met het bereiken van inwoners tbhv de energietransitie. Om de energietransitie goed door te kunnen zetten is het belangrijk om zo veel mogelijk huurders en huiseigenaren te bereiken. Want het doel, Nederland energieneutraal in 2050, betekent oa dat huizen van het gas af moeten. Maar het blijkt steeds uitdagender te zijn iedereen om te bereiken om bv energiemaatregelen in huis te treffen, of om ander gedrag te ontwikkelen, of om überhaupt iets te doen met verduurzaming. Er zijn inmiddels al veel instrumenten ontwikkeld, maar als professional zie je soms door de bomen het bos niet meer. In deze toolkit geven we op basis van de ervaringen in het Living Lab Gemert-Bakel een overzicht van verschillende instrumenten die helpen bijdragen aan een rechtvaardige energietransitie op wijk- of dorpsniveau.​

Wat volgt hieruit?

De toolkit is een verzameling van instrumenten. Deze zijn onderverdeeld in vier categorieën. Zie figuur 1 hieronder. Werken aan een rechtvaardige energietransitie vraagt om verschillende instrumenten op verschillende lagen. Alle vier zijn belangrijk en kunnen niet zonder elkaar, maar ze hebben wel allemaal een eigen doel en insteek.​

  • Bewonersperspectieven, het doel van dit type instrumenten is het naar boven halen van de perspectieven van bewoners. Hoe denken bewoners over de energietransitie? Waar zitten belemmeringen? Wat doen ze al? Voorbeelden van instrumenten zijn; de wijkwaardenkaart en de probe kit. ​
  • Samenwerking, het doel van dit type instrumenten is samenwerking inzichtelijk maken en/of bevorderen tussen verschillende partijen die een belang hebben bij de energietransitie. Denk aan de gemeente, woningcorporaties en lokale (actieve) bewoners. Voorbeelden van instrumenten zijn: leerkringen en de partnerschapskaart. ​
  • Evaluatie, centrale vraag bij deze instrumenten is: doen we (nog) het goede en hoe blijven we het goede doen? Dit type instrumenten biedt inspiratie om te evalueren en daarvan te leren en door te ontwikkelen. Voorbeelden zijn de Dynamische leeragenda en Ripple effect mapping.​
  • Communicatie, is een categorie die vooral gericht is op bewustwording en informeren van bewoners over de mogelijkheden die er zijn om mee te doen aan de energietransitie. Het gaat hier bijvoorbeeld over subsidies die er vanuit het Rijk zijn of ondersteuning vanuit de gemeente.​
Figuur 1: Toolkit energierechtvaardigheid vier clusters

Tot slot

In de afbeelding zie je een overzicht van de toolkit. Hieronder vind je de versie die gemaakt is voor de gemeente Gemert-Bakel en de Woningcorporatie Goed Wonen Gemert. Maar de invulling van elke categorie kan per gemeente verschillen en aangepast worden. Dit is afhankelijk van de lokale context.

Handreiking downloaden

Download de volledige handreiking als pdf en gebruik de inzichten in jouw buurt of bedrijf.

Auteurs

Foto van Erik Jansen

Erik Jansen

HAN University of Applied Sciences

Foto van Korrie Melis

Korrie Melis

HAN University of Applied Sciences

Ook interessant voor jou

Governance arrangementen voor samenwerking bij aanleg warmtenetten

“Van huis tot buurt” workshop

Toolkit energierechtvaardigheid: Lokaal aan de slag

Samen in beeld brengen van de impact voor de wijk